Koronavirüs Aşısı Zorla Yaptırılabilir Mi? Hukuka Uygun Mudur?

Koronavirüs 2020 yılının başında dünya geneline yayılmış ve çok fazla can kaybına neden olmuştur. Kolay yayılabilen bu virüsün önüne geçebilecek tek şeyin aşı olduğu söylenmekte ve çok büyük bir kesimin aşıyı beklediğini söyleyebiliriz. Bunun yanında toplumda aşıyı reddeden aşı olmak istemeyen ve yaptırılmasını yanlış bulan bir kesim bulunmaktadır. Peki bu kesim için Koronavirüs aşısı zorla yaptırılabilir mi?

Ülkelerin aşı politikalarına göre zorunlu aşı yapılması da değişmektedir. Bazı ülkeler hiçbir aşıyı zorunlu tutmamış, bazı ülkeler ise sadece belirli aşıların yapılmasını zorunlu tutmuştur. Buna bağlı olarak kendi ülkelerinde kanunsal düzenlemelerini yapmışlardır. Türkiye ise bu ülkelerin belirli aşıların zorunlu yapılması gereken ülkelerin içinde yer almıştır. Türkiye’de zorunlu tutulan aşlar çok az olmakla birlikte kanunda hangi aşıların zorunlu olarak yapılacağı kanunda düzenlenmiştir. Kanunumuzda zorunlu yapılması gereken aşılar içinde şu an Koronavirüs aşısı bulunmamaktadır.  1930 tarihli Umumi Hıfzıssıhha Kanununda salgın hastalıkların özelliklerinden bahsedilmiş ve bu salgın hastalıklar için aşı zorunlu tutulmuştur. Ancak 1930 tarihli Umumi Hıfzıssıhha Kanununu kapsamında Koronavirüs salgın hastalık olarak görülmemektedir. Buna bağlı olarak bu kanun çok fazla eleştirilmiş çünkü günümüze uyum sağlayamadığı söylenmektedir.

Peki kanunda olmamasına rağmen devlet aşıyı zorla yaptırabilir mi? Anayasamızın 17. Maddesinde ‘Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz’ yer almaktadır. Anayasamız bu kanun ile vatandaşların vücut bütünlüğü koruma altına alınarak zorla aşı yaptırılamayacağını görmekteyiz.

Koronavirüs aşısı nasıl zorla yaptırılabilir:

Aşının zorunlu yaptırılması için aşının zorunlu olmasına ilişkin kanun çıkarılmalıdır. Bu kanunun dayanağı salgının önlenmesi için kamu yararı gerekçe gösterilebilir. Aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 8 maddesine göre ‘Bu hakkın kullanılmasına bir kamu makamı tarafından, ulusal güvenliğin, ülkenin ekonomik refahının yararı ya da kamu emniyetinin, suçun ya da düzensizliğin önlenmesi, sağlığın ya da ahlakın korunması için yahut başkalarının haklarının ve özgürlüklerinin korunması için, hukuka uygun olarak yapılan ve bir demokratik toplumda gerekli bulunanlar hariç, hiçbir müdahale olmayacaktır.’ Denilmektedir. Sonuç olarak Koronavirüs aşısının zorla yaptırılabilmesi için aşıya ilişkin kanun çıkarılması gerekmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir